
Elm adamları, siçanların beyinlərindəki seçilmiş xatirələri, digər yaddaş hissələrinə və beynə zərər vermədən silməyi bacardı.
Georgia Tibb Fakültəsində nörobiyolog olan Joe Tsien liderliyində edilən araşdırmada, beyindəki əhəmiyyətli zülal səviyyələriylə oynayan elm adamları, seçilmiş diqqətə çarpan bəzi xatirələri silməyi bacardı.
Neuron (Neyron) adlı jurnalda nəticələri nəşr olunan araşdırmanın, döyüş zədələri kimi insanların ruh sağlamlığını pozan xatirələrin silinməsi mövzusunda istiqamət verici ola biləcəyi ifadə olunur.
Siçanlardakı araşdırma, öyrənmə və xatirələrlə əlaqədar olan alpha-CaMKII adlı bir zülala fokuslanıldı. Elm adamları, genetik olaraq müdaxilə edilmiş siçanların beyinlərindəki alpha-CaMKII zülalı səviyyələriylə oynayaraq, uzun dövrlü və qısa dövrlü yaddaşa müdaxilə etməyi məqsəd qoydu.
Bu müddət sonunda elm adamları, siçanların başqa şeyləri unutmadan, "elektrik şoyu" kimi "seçili" xatirələrini silməyi bacardı.
Joe Tsien, bu üsulun insanlarda da eyni təsiri göstərəcəyi mövzusunda şübhəli olduğunu və bir insanın xatirələrini silmənin doğru olmağa biləcəyini yazdı.
Tsien, ağrı verici olanlar da daxil bütün xatirələrin bir məqsədinin olduğunu, bunların hamısından insanın böyük dərslər al/götürdüyünü və təcrübə əldə etdiyini söylədi. Tsien, xatirələr sayəsində eyni səhvlərin təkrarlanmadığını və xatirələrin irəliləyən həyata uyğunlaşma təmin etməyə köməkçi olduqlarını ifadə etdi.
İnsan beyninin siçan beyninə nisbətlə çox daha kompleks və fərqli olduğunu, bu səbəblə üsulu insanlarda tətbiqin mümkün olmadığını düşündüyünü söyləyən Tsien, yenə də "əgər bunun olduğunu görsə çox da çaşmayacağını" əlavə etdi.
2004-cü ildə edilən "Eternal Sunshine of the Spotless Mind" (Sil Başdan) filmi, iki sevgilinin, ayrıldıqdan sonra çəkdikləri ağrıya dözə bilməyib bir-birləriylə əlaqədar xatirələrini "sildirmələrini" mövzu al/götürürdü.
Filmlə əlaqədar fikiri soruşulan Tsien, pis bir əlaqəni ya da o insanla əlaqədar xatirələri silmənin, kimsə üçün həll olmayacağını söylədi.
|